Berichten met tag Kleine overdenking

Constatering

Over een uur is het nu.

Tags:

Waardering

Gisteren haalde ik bij wijze van dagelijkse routine een brood bij mijn favoriete Turkse bakker, op loopafstand van mijn huis. Deze bakkerij, die er sinds een jaar of drie is gevestigd, heeft inmiddels naam en faam gemaakt, een vaste klantenkring opgebouwd en heeft een relatief groot basisaanbod aan levensmiddelen. Zeker op zondagmorgen is dat een welkome voorziening. Ze bakken écht hun eigen brood, het wordt niet aangeleverd. Daarnaast staat er uiterst vriendelijk personeel: een Turkse jongen in de leeftijd van eerste helft twintig, en een meisje van een jaar of vijftien springt regelmatig bij. Dit is het verkoopduo van de zaak. Dat ik deze mensen zo vriendelijk en hartverwarmend vind heb ik hun nooit gezegd.

Gisteren speelde zich weer een vredig bestel-snij-en-afreken-tafereel af, totdat er plotseling iemand voorbijfietste en “klote-Turk!” naar binnen riep. De jongen was direct zichtbaar geraakt, verstomd, verroerde even geen vin en zijn gezicht werd bevangen door een emotioneel front van sipheid.

Daar stond ik dan. Tegenover een teneergeslagen, uiterst behulpzame en vriendelijke jongen in mijn favoriete bakkerij. Eigenlijk maak ik dit soort dingen nooit mee; het discriminerend schelden gebeurt natuurlijk aan de lopende band, maar als kaaskop word ik doorgaans niet op deze wijze uitgescholden. Ik schaam mij omdat ik me nauwelijks bewust ben van dit soort “algemene” veelvoorkomende scheldpartijen. Op dat bewuste moment schaamde ik mij voor de persoon die deze simpele, maar dieprakende opmerking de winkel had binnengeslingerd.

Dat zei ik dan ook maar. Plotseling stopte de jongen een lekker broodje bij mijn bestelling. Hij kon het gelukkig waarderen. Toen heb ik hem gezegd dat niet iedereen denkt zoals bepaalde voorbijfietsende mensen die lelijke dingen roepen; ik zei hem dat ik blij ben dat hij er is.

Tags:

Cirkelkolonisatie

In april heeft de Franse krant Le Monde een serie artikelen gepubliceerd over het veiligstellen van de voedselvoorziening door landen als Zuid-Korea, China, Saoudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten. Tezamen bezitten deze landen 7,6 miljoen hectare land in andere landen ter wereld, waarbij Soudan, Madagascar, Mongolië, Laos, de Filipijnen, Indonesië en Pakistan de belangrijkste zijn (figuur).

Zuid-Korea, China, Saoudi-Arabië en de VAE kopen in deze landen grote stukken grond op om hun voedselveiligheid te waarborgen. Hoe verhoudt zich dit tot de soevereiniteit van de landen van welke die grondgebieden deel uitmaken? Het feit dat Amerika kernraketten op Nederlandse bodem plaatst, knaagt al aan het geweldsmonopolie, de zwaardmacht van het land Nederland, hetgeen een integraal onderdeel uitmaakt van de Nederlandse soevereiniteit. Een grondgebied is echter een belangrijke basisvoorwaarde voor een levensvatbare soevereine staat.

Sowieso is de internationale afhankelijkheid van Nederland een smet op de macht en de uitoefening van soevereiniteit door ons democratisch bestel, maar de tendens zoals geschetst in de eerste alinea zet het geheel in een volledig nieuw perspectief: staten kopen als private partij grond op in andere landen. Stel je voor dat China alle grond in Nederland bezit. Moeten Nederlandse overheden dan onderhandelen met de Chinese autoriteiten over uitvoerbaarheid van bestemmingsplannen of de aanleg van een HSL, omdat China daar suikerbieten wil verbouwen? Het is een bijzonder gegeven dat publieke spelers zich wereldwijd als private partijen gaan opstellen op het vlak van grondbezit.

Nederland doet in economische zin ook aan het spelletje mee; dit gebeurt doordat bijvoorbeeld vele tonnen aan cassaves voor het Nederlandse vee uit Thailand worden geïmporteerd. Voor de Nederlandse vleesindustrie wordt dus een zeer groot oppervlakte van Thailand gebruikt. Voor zover mij bekend – en dit heb ik niet gecheckt – is de staat Nederland echter geen landeigenaar van Thaise grond.

Dit fenomeen komt dus echter wel voor bij andere landen. Het meest frappante voorbeeld dat Le Monde geeft in één van zijn artikelen is dat van de Malediven. Deze eilandengroep voert een politiek van grondaankoop in andere landen, omdat deze eilanden op den duur dreigen te verdwijnen, nu de zeespiegel waarschijnlijk zal stijgen en het koraal wordt bedreigd. Eind 2008 heeft de Maldivische premier aangekondigd dat een reddingsfonds zal worden opgericht. Doel: grond aankopen in “buurlanden”, zodat de toekomstige Maldivische klimaatvluchtelingen daar kunnen worden ontvangen. Dit scenario doet mij denken aan de manier waarop het joodse volk destijds Palestina heeft (her)bevolkt. Probleem verzekerd, maar geef die Maldivische premier eens ongelijk: wat moet hij anders?

Een bijzondere cirkel lijkt zich af te tekenen. Europa heeft lange tijd de hele wereld gekoloniseerd en zag na verloop van tijd in dat grondbezit niet de voorwaarde was voor rijkdom. Deze wordt gewaarborgd door wereldwijde handel en – ja, het is pijnlijk – economische kolonisatie. Echter, klimaatverandering en bevolkingsgroei nopen tot nieuwe vormen van politiek: voedselvoorziening en schaarste leiden ertoe dat grondbezit weer een belangrijker factor wordt. Ditmaal wordt die oorlog (nog) niet op de klassieke wijze gevoerd, maar middels de principes van de economie. Kolonisatie van land vindt tegenwoordig plaats op Alaskawijze, ware het niet dat van een soevereineitsoverdracht in de minste zin sprake is. Dat dit niet probleemloos kan doorgaan, blijkt nu al in Kazachstan, waar Chinees gebruik van Kazachstaanse grond angstvallig stil wordt gehouden

Tags:

Vrijheid

Het is 5 mei. Bevrijdingsdag. Overal is het 5 mei. Maar niet overal Bevrijdingsdag.

Er is nog geen enkele Bevrijdingsdag geweest waarop ik zo bewust mijn vrijheid heb beleefd. Dat komt door mijn bezoek aan Israël en de Palestijnse gebieden vorige zomer. Gek dat je vrijheid pas waardeert wanneer je een glimp hebt opgevangen van wat het niet is.

SCHRIJVEN In Israël en de Palestijnse gebieden voelde ik me beknot in wat ik opschreef, bang dat mijn reisdagboek bij de grens zou worden geraadpleegd en dat er namen uit zouden worden overgenomen.

DREIGING In Palestina voelde ik mij niet vrij toen in de bus van Ramallah naar Betlehem het geweer van een Israëlische soldaat tegen mijn been klemde.

PESTEN In Palestina zag ik dat vrijheid niet vanzelfsprekend was toen ik zag dat een Palestijns meisje bedreigd werd omdat ze niet van Ramallah naar Betlehem reisde via Jeruzalem, maar de kortste route nam, samen met mensen die dat wel mochten.

SEGREGATIE Ik voelde een vreemde vrijheid toen ik over een weg reed die verboden was voor Palestijnen, maar niet voor mij.

WACHTEN Ik voelde me niet vrij toen we een uur moesten wachten voor een checkpoint bij Nablus.

TERUGSTUREN Boosheid ontvlamde toen een man bij een checkpoint werd teruggestuurd: hij mocht niet naar zijn werk.

WEGJAGEN Verbijsterend besef daalde neer toen we amandelen gingen plukken, omdat de boer zelf anders weggejaagd zou worden door joodse kolonisten.

CONTROLE Gestoord voelde ik mij toen ik een milkshake wilde kopen in West-Jeruzalem en mijn tas moest opendoen om te kijken of er geen bom in zat.

RISICO Vreemd voelde ik mij toen ik de bus van Tel Aviv naar Jaffa nam, met klein risico op een zelfmoordaanslag.

VERWOESTING Woede ontstond toen ik in Oost-Jeruzalem bij de ruïnes stond van het huis en het leven van een Palestijnse familie die hun laatste vrijheid, vier muren, was afgenomen.

ANGST Medelijden heb ik met die Israëli’s die in hun hoofd niet vrij kunnen leven door angst.

REIZEN Vrijheid voelde ik toen een Palestijnse vrouw mij vertelde dat ik meer van Israël en de Palestijnse gebieden had gezien dan zijzelf.

Vrijheid belééfde ik enkele weken later temidden van een grote menigte in St. Malo (Frankrijk) op een concert van La Route du Rock. Met een traan op de wang, met gevoelens van vreugde en van woede mocht ik genieten van zorgeloosheid en vrijheid.

Foto: DaBok

Tags: ,

Shari’a in de EU: al jaren een feit!

Gisteren viel mijn oog op het nieuwsbericht “Somalië: Shari’a in veroverde stad” in het NRC van 13 november 2008. De eerste associatie die leeft bij dit woord is in mijn omgeving direct negatief. Woorden die de revue vaak passeren bij een dergelijk krantenbericht zijn handen afhakken, prehistorisch, onmenselijk. Zo meen ik deze associatie eigenlijk ook terug te lezen in dit krantenbericht.

Ook de Tweede Kamer is in 2006 over de woorden van Donner gevallen (Donner wil geen verbod op shari’a), zij het dat hij zijn uitspraken over de mogelijkheid van de invoering van de shari’a in een heel ander licht heeft gepresenteerd. Hij meende dat als tweederde van de Nederlandse bevolking de shari’a wil invoeren, dat dat moet kunnen binnen het Nederlandse democratische bestel. Toch leek het dat ook hij niet bang was voor de shari’a; ik vermoed dat de Kamer wel dacht aan handenafhakkerij.

Tijdens één van mijn Thalysreizen die ik afgelopen jaar tussen Nederland en Frankrijk gemaakt heb, ben ik in gesprek gekomen met een Griekse jurist-predikant die in Parijs werkte aan zijn proefschrift over de relatie tussen recht en religie binnen de Europese context. Hij attendeerde mij op iets dat compleet nieuw voor me was: hij wist te vertellen dat de scheiding tussen kerk en staat, zoals wij die in Nederland ‘kennen’ – van scheiding kan je toch niet spreken als de kerk de eerste is die weet dat je verhuisd bent – in andere EU-landen op geheel andere wijze wordt ingevuld. In Griekenland hebben kerkelijke rechters en moefti’s verregaande bevoegdheden om kerkelijk recht en de shari’a toe te passen in het kader van het familierecht, mits het binnen de wettelijke kaders van het nationale, wereldlijke recht blijft vallen.

Dat de shari’a ook gewone zaken regelt wordt vaak vergeten en dus vind ik dat we moet oppassen met het demoniseren van de shari’a; immers, als we Bijbels of canoniek recht in zijn geheel gaan toepassen in een Nederlandse context, sluit dat ook niet meer aan bij de waarden van de Nederlandse rechtsstaat, net zo min als de shari’a dat doet, als ze op letterlijke wijze uitvoering vindt binnen het Nederlandse rechtssysteem.

Ik meen dat de angst voor dit het islamitische recht minder groot is als men er bewust van wordt gemaakt dat de Griekse staat de Shari’a erkent (!), en dat delen ervan in Noordoost-Griekenland (Thracië) voor een gemeenschap van ongeveer 100.000 moslims worden toegepast en dat al sinds 1923. Oké, er worden geen handen afgehakt, dat zou niet binnen de wettelijke kaders vallen van de Europese mensenrechten, maar de invloed geldt dan ook op het gebied van het familierecht. Maar toch, de shari’a wordt toegepast in Europa! Daar zouden de Nederlandse kranten eens mee mogen koppen, dan worden we met z’n allen gelijk een stukje minder huiverig.

Mijn gevoel is dat voor velen de Shari’a direct gelijk staat aan de manier waarop de Spaanse inquisitie in de 15e, 16e en 17e eeuw uitvoering gaf aan het kerkelijk recht. Heksen, ketters, homo’s, joden werden vervolgd, gemarteld en vaak ook nog eens op de brandstapel gegooid en dat in naam van Christus. Ja, zo blijkt, het is maar net welke interpretatie je aan de dingen geeft, zo ook met de shari’a. En dat is dus op verschillende plekken in de wereld het geval, en misschien ook wel in die Somalische stad.

Tot slot dient wel een kanttekening te worden geplaatst. Aan de ene kant is te stellen dat de mogelijkheid de shari’a toe te passen in Griekenland een positief fenomeen is: Thracische moslims hebben zelfbeschikkingsrecht en kunnen hun persoonlijke leven (familierecht) regelen in overeenstemming met de eigen levensovertuiging, maar aan de andere kant biedt het ook beperkingen: scheiden is bijvoorbeeld minder makkelijk. Het is dan ook niet verbazingwekkend dat vrouwenactivisten hiertegen hebben geprotesteerd in Griekenland, omdat scheiding de instemming van de moefti vereist, indien het huwelijk op basis van de shari’a is gesloten (meer info).

Tags: