Archief van september, 2010

Skippyballenrace (Leiden)

Tags:

Londen (eind juli)

Tags:

De tirannie van de zwevende kiezer

Door PR en Champvert

Terwijl op het Binnenhof in Den Haag de laatste rimpels worden gladgestreken om het kabinet Rutte I van start te laten gaan, lijkt het Nederlandse parlement de komende vier jaar definitief gescheiden in een links en een rechts blok. De on-Nederlandse opdeling in twee ideologische blokken is met name veroorzaakt door de steeds grotere groep “zwevende kiezers” die pas in het stemhokje definitief hun keuze maakt voor een politieke partij. De partij van Geert Wilders heeft de afgelopen verkiezingen het meest kunnen profiteren van de “last minute” besluiten van veel van deze kiezers.

Direct nadat duidelijk werd dat de PVV fors zou gaan winnen klonk daarom de roep dat de kiezer had gesproken en dat Wilders in de regering plaats zou moeten nemen. Is dat echter wel terecht?

De interpretatie van de verkiezingsuitslagen legt de laatste jaren de nadruk op het aantal zwevende stemmen dat van partij wisselt en die wordt gekenmerkt door een zeer grillig verloop. Ons belangrijkste bezwaar tegen deze interpretatie is dat de legitimiteit voor regeringsdeelname wordt gevonden in het gedrag van zwevende kiezers en dat de daarmee
gepaard gaande veronachtzaming van de “vaste stemmers” een beeld schept waarin het lijkt dat een zwevende stem meer waard is dan de stem van een trouwe CDA, PvdA, D66, VVD of SP, GroenLinks stemmer. Dit betoog roept daarom op tot herbezinning van de uitleg van verkiezingsuitslagen, die langzaam aan tot ongeschreven staatsrecht lijken te stollen.

Wanneer de uitslag van de verkiezingen van 9 juni objectief wordt gezien is de PVV de derde partij van het land geworden. Zonder twijfel een indrukwekkende prestatie. Echter, tussen de winnaar van de verkiezingen (de VVD) en de PVV zitten zeven Kamerzetels. De VVD heeft daarbij negen zetels gewonnen, de PVV 15. De PvdA, als tweede partij van het land ging terug van 33 naar 30 zetels  In vergelijking met de winst van de linkse partijen hebben de rechtse partijen VVD en PVV sterk gewonnen.
Dit is opvallend en heeft daarom vanzelfsprekend een grote nieuwswaarde. En toegegeven, wanneer één partij of stroming een onevenredig (nieuw) deel van de zwevende kiezers weet aan te trekken geeft dit duidelijk aan waar de prioriteiten voor deze groep ligt. Maar kunnen we dan ook op basis van de totale verkiezingsuitslag concluderen dat Nederland een ruk naar rechts heeft gemaakt? Naar onze mening gaat deze conclusie slechts ten dele op. De prioriteiten en sentimenten van de groep zwevende kiezers hoeft niet noodzakelijkerwijs overeen te komen met die van de groep ‘vast stemmers’.

Het is op zijn minst opmerkelijk te noemen dat bij de uitslag van verkiezingsuitslagen vooral de focus wordt gelegd op veranderingen in plaats van de feitelijke samenstelling van de Kamer. Immers, het proportionele kiesstelsel in Nederland probeert de filosofie “one man, one vote” te realiseren, maar door de nadruk te leggen op winst en verlies worden de trouwe kiezers in de praktijk behandeld als kiezers zonder nieuwswaarde en dus zonder stemwaarde.
Bij aanvang van het informatieproces deed het CDA een stap ten behoeve van de informatie voor een Paars-Plus-kabinet. Echter, vanuit de “one man, one vote”-optiek bezien was deze opstelling volstrekt onbegrijpelijk. Door direct een stap terug te doen verklaarde het CDA de stem van 14% van de bevolking – en daarmee groter dan D66 en GroenLinks – irrelevant. Deze – op verandering gerichte – logica leidt tot erosie van ons democratisch systeem. Een stem dient te tellen, zwevend en klevend.

Welke interpretatie verdient de verkiezingsuitslag? Het recept: vergeet het verleden, leef in het heden en verban de termen winst en verlies. Het zoeken van een stabiele coalitie, zoals de taak van de informateur voorschrijft, blijft het belangrijkste doel en termen als winst en verlies hebben daarmee niets te maken. De huidige onderhandelingen tussen PVV, VVD en het CDA zijn vanuit deze optiek bezien legitiem, omdat daarbij een parlementaire meerderheid kan worden gevormd, wat aansluit bij de staatsrechtelijke traditie waarin de regering moet kunnen rekenen op de steun van minimaal de helft plus één van alle zetels van de Tweede Kamer.

De verkiezingsclaim van de PVV en VVD op regeringsdeelname vanwege individuele partijwinsten was allerminst terecht en werd pas gelegitimeerd met de hulp van ‘s lands grootste verliezer tijdens de verkiezingen, het CDA.

Afbeelding: screenpunk

Hou Je Goed Vast

Tags:

Make a Difference on Prinsjesdag

Tags: ,

Figuur

Tags:

Impulsen

Tags:

Yoga

Tags: