Archief van november, 2008

Bommen in Sderot

Afgelopen week kwam mijn reis aan Israël en de Palestijnse gebieden weer volledig tot leven. 16 november verscheen namelijk in het nieuws dat het bestand tussen Hamas en Israël verbroken is. Dit staakt-het-vuren hield in dat er bij de Gazastrook niet meer heen en weer raketten zouden worden afgevuurd. Dat betekende onder meer een tijdelijk einde aan de regen van Qassams (gemaakt van buizen) die werden/worden afgevuurd op Sderot, een stad vlakbij Gaza.

Dat staakt-het-vuren betekende ook dat wij met de groep naar Sderot gingen. Sderot. Dat is eigenlijk de plek waar ik mij tijdens de hele reis het onprettigst en onveiligst heb gevoeld (op een flying checkpoint na).

Die onveiligheid en angst, die uiteraard niet alleen mijzelf trof, maar iedereen, kwam op een vreemde manier naar voren. Je ziet geen mensen gillend en hysterisch over straat rennen. Integendeel, er was geen kip op straat, en overal stonden bomshelters. Als naïeveling zou je denken dat het ging om wat bushokjes die verdwaald op straat stonden. Als een Qassam wordt afgevuurd heb je vijftien seconden de tijd om naar zo’n vluchthaven te rennen, en anders zou het wel eens te laat kunnen zijn. Bij sommige bomshelters wist je dan nog niet eens of het veilig genoeg zou kunnen zijn. Sommige mortierrakketten zijn zwaarder geworden en verouderde bomshelters kunnen daarom dan ook een dodelijke val zijn als je er in schuilt. Daarbij moet je dan uiteraard wel net de pech hebben dat zo’n ding bovenop het dak terecht kwam van de plek waar je schuilt. Feitelijk waren er niet zoveel doden gevallen in de voorbije jaren, maar de mentale schade van de Qassams is enorm.

Het was meer de symboliek van de aanwezigheid van bomshelters die er toe deed, want met hun geringe aantal, de grote afstand die je in vijftien seconden dient te overbruggen werd een ironische schijnveiligheid gecreëerd.
Misschien dat er die dag veel mensen buitenliepen, dat kan ik niet goed beoordelen. Angst hield de mensen echter binnen. Wantrouwen jegens het staakt-het-vuren misschien ook wel. Overal was het heel rustig; in een zwembad zouden kinderen buiten moeten spelen, maar alles was dicht. De economie stond er praktisch stil. Onze financiële crisis stelt er niets bij voor.

Dan is juist bijzonder te zien dat een jonge vrouw als Avi, een studente die ons rondleidde, vastbesloten was de stad niet te verlaten. Ze woonde nog altijd in haar kibboets en was van mening dat jonge mensen Sderot niet moeten vergeten en juist de toekomst zijn van die stad. Zij blijft, vertelt haar verhaal aan bezoekers en probeert op die manier invulling te geven aan haar leven. Toch vraag ik mij af hoe lang ook zij onder de angst van een regen aan Qazams kan leven.

Ten tijde van het bestand had ze geen vertrouwen in het bestand, en dat bleek gegrond: de Qassams worden weer afgevuurd op de plek waar ik en mijn reisgenoten een paar maanden geleden rondliepen. Het is vreemd dat ik er mocht zijn, tijdens een veilige periode. 16 november waren er al 140 van die omgebouwde pijpen op Israël (Sderot) afgevuurd. Uiteraard wordt er ook naar Gaza met zwaar geschut gereageerd, wat maakt dat mensen aan beide zijden lijden. Avi wandelt er gewoon tussendoor, tussen die Qassams, maar angstig. Avi, ik leef met je mee!

Tags:

Shari’a in de EU: al jaren een feit!

Gisteren viel mijn oog op het nieuwsbericht “Somalië: Shari’a in veroverde stad” in het NRC van 13 november 2008. De eerste associatie die leeft bij dit woord is in mijn omgeving direct negatief. Woorden die de revue vaak passeren bij een dergelijk krantenbericht zijn handen afhakken, prehistorisch, onmenselijk. Zo meen ik deze associatie eigenlijk ook terug te lezen in dit krantenbericht.

Ook de Tweede Kamer is in 2006 over de woorden van Donner gevallen (Donner wil geen verbod op shari’a), zij het dat hij zijn uitspraken over de mogelijkheid van de invoering van de shari’a in een heel ander licht heeft gepresenteerd. Hij meende dat als tweederde van de Nederlandse bevolking de shari’a wil invoeren, dat dat moet kunnen binnen het Nederlandse democratische bestel. Toch leek het dat ook hij niet bang was voor de shari’a; ik vermoed dat de Kamer wel dacht aan handenafhakkerij.

Tijdens één van mijn Thalysreizen die ik afgelopen jaar tussen Nederland en Frankrijk gemaakt heb, ben ik in gesprek gekomen met een Griekse jurist-predikant die in Parijs werkte aan zijn proefschrift over de relatie tussen recht en religie binnen de Europese context. Hij attendeerde mij op iets dat compleet nieuw voor me was: hij wist te vertellen dat de scheiding tussen kerk en staat, zoals wij die in Nederland ‘kennen’ – van scheiding kan je toch niet spreken als de kerk de eerste is die weet dat je verhuisd bent – in andere EU-landen op geheel andere wijze wordt ingevuld. In Griekenland hebben kerkelijke rechters en moefti’s verregaande bevoegdheden om kerkelijk recht en de shari’a toe te passen in het kader van het familierecht, mits het binnen de wettelijke kaders van het nationale, wereldlijke recht blijft vallen.

Dat de shari’a ook gewone zaken regelt wordt vaak vergeten en dus vind ik dat we moet oppassen met het demoniseren van de shari’a; immers, als we Bijbels of canoniek recht in zijn geheel gaan toepassen in een Nederlandse context, sluit dat ook niet meer aan bij de waarden van de Nederlandse rechtsstaat, net zo min als de shari’a dat doet, als ze op letterlijke wijze uitvoering vindt binnen het Nederlandse rechtssysteem.

Ik meen dat de angst voor dit het islamitische recht minder groot is als men er bewust van wordt gemaakt dat de Griekse staat de Shari’a erkent (!), en dat delen ervan in Noordoost-Griekenland (Thracië) voor een gemeenschap van ongeveer 100.000 moslims worden toegepast en dat al sinds 1923. Oké, er worden geen handen afgehakt, dat zou niet binnen de wettelijke kaders vallen van de Europese mensenrechten, maar de invloed geldt dan ook op het gebied van het familierecht. Maar toch, de shari’a wordt toegepast in Europa! Daar zouden de Nederlandse kranten eens mee mogen koppen, dan worden we met z’n allen gelijk een stukje minder huiverig.

Mijn gevoel is dat voor velen de Shari’a direct gelijk staat aan de manier waarop de Spaanse inquisitie in de 15e, 16e en 17e eeuw uitvoering gaf aan het kerkelijk recht. Heksen, ketters, homo’s, joden werden vervolgd, gemarteld en vaak ook nog eens op de brandstapel gegooid en dat in naam van Christus. Ja, zo blijkt, het is maar net welke interpretatie je aan de dingen geeft, zo ook met de shari’a. En dat is dus op verschillende plekken in de wereld het geval, en misschien ook wel in die Somalische stad.

Tot slot dient wel een kanttekening te worden geplaatst. Aan de ene kant is te stellen dat de mogelijkheid de shari’a toe te passen in Griekenland een positief fenomeen is: Thracische moslims hebben zelfbeschikkingsrecht en kunnen hun persoonlijke leven (familierecht) regelen in overeenstemming met de eigen levensovertuiging, maar aan de andere kant biedt het ook beperkingen: scheiden is bijvoorbeeld minder makkelijk. Het is dan ook niet verbazingwekkend dat vrouwenactivisten hiertegen hebben geprotesteerd in Griekenland, omdat scheiding de instemming van de moefti vereist, indien het huwelijk op basis van de shari’a is gesloten (meer info).

Tags: